Korki z Życia - młodzież wzmacnia poczucie własnej wartości i uczy się asertywnie odmawiać

18 i 24 września 2026 w bibliotece odbyły się warsztaty dla młodzieży o poczuciu własnej wartości i asertywności, które poprowadziła Joanna Rudy - trenerka biznesu, coachka, konsultantka kryzysowa, z wieloletnim doświadczeniem w różnych branżach i środowisku międzynarodowym, pracowniczka Uniwersytetu DSW IDEIS, z którym nasza biblioteka współpracuje przy realizacji projektu "Korki z Życia - zdrowie psychiczne nastolatków".

W warsztatach wzięli udział uczniowie z oleśnickich szkół: I Liceum, II Liceum, Zespołu Szkół Zawodowych i Szkoły Podstawowej nr 7 w Oleśnicy.

Poczucie własnej wartości

Na prośbę prowadzącej: podaj swoje imię i powiedz, co w sobie lubisz, jaki masz talent, większość młodzieży uczestniczącej w warsztatach odpowiadała "nie wiem". A to właśnie znajomość swoich talentów i mocnych stron daje poczucie własnej wartości i pozwala siebie lubić. Wiem, kim jestem, wiem, co lubię, a czego nie lubię, potrafię rozpoznać swoje potrzeby, znam swoje granice, to ważne podstawowe kompetencje, które pozwalają budować nam zarówno pozytywną relację z sobą, jak i innymi ludźmi. Praktykowanie samowspółczucia (self-compassion) i traktowanie siebie jak najlepszego przyjaciela/przyjaciółki, to podstawa bycia pewnym/pewną swoich decyzji, działań i granic. Akceptowanie siebie, myślenie o sobie: "mam mocne strony, ale mam też słabe i to jest OK" - pozwala budować wewnętrzną pewność siebie. 

Każdy ma różne granice. Czy znam swoje?

Młodzież uczestnicząca w warsztatach miała okazję sprawdzić, jak różne granice mają inne osoby. Jednej osobie nie przeszkadza opublikowanie jej zdjęcia bez zgody, a inna - czuje dyskomfort. Dla jednej osoby bycie dostępną cały czas dla przyjaciół jest w porządku, a inna - potrzebuje czasu w samotności.

Granice dotyczą wielu aspektów naszego bycia w świecie: granice fizyczne - mówią nam o naszych preferencjach dotyczących dotyku, przestrzeni i rzeczy osobistych, granice emocjonalne - o uczuciach i tematach, o których chcemy mówić, granice czasu - o tym, ile czasu i komu chcemy poświęcać, a granice w sieci - o tym, kiedy kontaktujemy się z innymi online i co chcemy udostępniać.

Granica kończy się tam, gdzie zaczyna się dyskomfort. W zrozumieniu naszych reakcji pomaga nam znajomość emocji i informacji, które nam przekazują. Irytacja, złość, smutek to często uczucia, które towarzyszą nam wtedy, gdy pozwalamy na przekraczanie naszych granic w relacjach z innymi ludźmi. Dużo łatwiej jest nam budować zdrowe relacje, kiedy szanujemy swoje potrzeby i stajemy za sobą.

Asertywność - jak powiedzieć NIE?

Młodzież poznała, czym asertywność jest, a czym nie jest. Na osi uległość (godzę się na wszystko, rezygnuję ze swoich potrzeb) - agresja (przekraczam granicę innych, dbam wyłącznie o swoje potrzeby), asertywność to postawa, która łączy w sobie dbanie o swoje potrzeby z jednoczesnym szacunkiem dla drugiej osoby. Nie krzywdzę innych, ale też nie rezygnuję z tego, co dla mnie ważne.

Jak komunikować się asertywnie? Młodzież poznała ważne narzędzie komunikacyjne - asertywne NIE i ćwiczyła je w praktyce. Stanowczo, spokojnie powiedzieć: "Nie chcę tego", "Nie zrobię tego" i krótko uzasadnić dlaczego, bez tłumaczenia się. Kiedy relacja jest dla nas ważna, to można dać alternatywę. Młodzież w trakcie warsztatu uczyła się konstruować np. takie komunikaty: "Nie dam Ci spisać lekcji (komunikat NIE), bo sam długo nad tym zadaniem siedziałem (uzasadnienie bez tłumaczenia), ale po lekcjach mogę Ci to wytłumaczyć (alternatywa)".

Kolejnym ważnym narzędziem wykorzystywanym w asertywnej komunikacji jest - komunikat Ja. Kiedy mówimy ze swojej perspektywy o swoich potrzebach, uczuciach, to szanujemy zarówno siebie, jak i innych. Taki komunikat można konstruować uwzględniając te 4 aspekty: "Czuję się…, kiedy Ty…, ponieważ…, oczekuję, że…". Przykład takiego zdania: "Czuję się źle, kiedy pożyczasz ode mnie książkę i ją niszczysz, ponieważ jest to moja książka i oczekuję, że będziesz o nią dbać i oddasz mi ją w takim stanie, w jakim pożyczyłeś/aś".

Budowanie adekwatnego poczucia własnej wartości i umiejętność tworzenia asertywnych komunikatów przyda się młodzieży w codziennym życiu w budowaniu dobrych wartościowych relacji i dbaniu o siebie zarówno na co dzień, jak i w momentach, kiedy doświadczają trudnych sytuacji, takich jak hejt.

Warsztaty zostały realizowane w ramach bibliotecznego projektu edukacyjnego "Korki z życia – zdrowie psychiczne nastolatków", który jest współfinansowany ze środków Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii działającej przy Urzędzie Miasta w Oleśnicy.